5 Najekstremnijih laboratorija na svijetu

U ime nauke i istraživanja, ljudi su izgradili laboratorije u ekstremnim uslovima, na izuzetno niskim temperaturama, duboko ispod zemlje, ili čak u Svemiru. Zahvaljujući njima imamo priliku da istražimo sve od zemljine geologije, biologije, hemije… pa do nastanka Svemira. Također nam pomažu da bolje razumijemo sami sebe, te da unaprijedimo medicinu i tehnologiju budućnosti.

Ovo su neke od najvećih, najsofisticiranijih i najekstremnijih laboratorija na svijetu.

 

5. IceCube

IceCube

Najhladnija laboratorija na svijetu

IceCube Neutrino Observatory, poznatija kao IceCube, je laboratorija koja se nalazi na Amundsen–Scott South Pole Station-u na Antarktiku, najjužnijoj tački na planeti.

IceCube je detektor čestica na Južnom polu koji bilježi interakcije čestica koje se zovu neutrino – subatomske čestice koje gotovo da i nemaju masu, a koje mogu proći kroz normalne stvari poput duha. Možda se na prvi pogled čini nelogičnim, ali ova laboratorija ima zadatak da nam pomogne pri otključavanju tajni Svemira.

IceCube traži neutrina koji dolaze na Zemlju od najnasilnijih astrofizičkih izvora: događanja poput eksplozije zvijezde, gama-zraka, te kataklizmičkih pojava koje uključuju crne rupe. IceCube Teleskop je moćan alat koji se može koristiti za istraživanje tamne tvari, a mogao bi razotkriti i procese povezane sa zagonetnim porijeklom energetskih čestica u prirodi.

IceCube je jedinstven inžinjerski projekat koji je koštao 279 miliona dolara i koji je završen 2010. godine. Srž laboratorije, preko 5000 digitalnih optičkih modula, je zakopan na dubinu od oko 1500-2000 metara u 86 rupa izbušenih u debelom ledu. Projekat trenutno uključuje suradnju od oko 250 fizičara, naučnika i inženjera iz 39 institucija (11 država).

U trenutku pisanja ovog članaka, temperatura u okolici Amundsen–Scott South Pole Station-a je iznosila -44 stepena Celzijusa, a najniža izmjerena temperatura iznosila je −82.8 °C (23. juna 1982. godine).

 

4. SNOLAB

SNOLAB

Laboratorija koja se nalazi na dubini od 2 kilometra ispod zemlje

Zakopana 2 kilometra ispod površine zemlje, Sudbury Neutrino Observatory (SNOLAB) se bavi proučavanjem fenomena koji se dešavaju u Svemiru.

SNOLAB je izgrađena u starom napuštenom rudniku u Ontariu, Kanada, na površini od oko 5 kilometara kvadratnih. Ovdje se istraživanja fokusiraju na astročestičnu fiziku, uključujući kozmičke tamne tvari, nisko energetska solarna neutrina i neutrina supernove. Međutim,  i naučnici iz raznih drugih područja, uključujući geofiziku i seizmologiju, imaju pristup laboratoriji za svoja istraživanja.

SNOLAB je zvanično počela sa radom u maju 2012. godine, i cijela laboratorija je zapravo jedna velika ogromna soba koja se nalazi 2 kilometra ispod zemlje. U sklopu laobratorije nalazi se i jedna površinska zgrada sa uredima, salama za sastanke, IT sistemima, učionicama, skladištem…

 

3. Brookhaven National Laboratory (BNL)

BNL

Laoratorija koja proizvodi najekstremnije temperature na svijetu

Brookhaven National Laboratory (BNL) je je višenamjenska istraživačka institucija smještena na Long Island-u, New York. Naučnici u BNL-u se fokusiraju na najuzbudljivija i najvažnija pitanja primijenjene nauke – od rođenja Svemira,  pa do održive energije i tehnologije sutrašnjice.

U februaru 2010. godine, Relativistic Heavy Ion Collider (RHIC) koji se nalazi u Brookhaven National Laboratoriji je proizveo temperaturu od oko 4 triliona stepeni Celzijusa! To je najtoplija temperatura koju je čovjek ikada stvorio: 250.000 puta toplija od Sunčeve jezgre. Ovo nevjerovatno postignuće je rezultat sudaranja iona zlata koji su se kretali gotovo brzinom svjetlosti, stvarajući elementarne čestice koje su u prirodi postojale samo maleni djelić sekunde nakon Velikog praska.

RHIC je drugi najmoćniji sudarač teških iona, odmah nakon Large Hadron Collider-a u CERN-u. To je ujedno i jedini objekt na svijetu koji može vršiti eksperimente u kojima se sudaraju polarizirani protoni.

BNL se sastoji od velikog broja najsavremenijih objekata za studije fizike, hemije, biologije, medicine, primijenjene nauke, kao i za širok raspon naprednih tehnologija. Laboratorija upošljava gotovo 3.000 naučnika, inženjera i pomoćnog osoblja, a njima se svake godine pridruži više od 4.000 gostujućih naučnika iz cijelog svijeta.

 

2. CERN

CERN

Najveći centar za naučna istraživanja

Evropska organizacija za nuklearno istraživanje, poznatija kao CERN, je najveći centar za istraživanje elementarnih čestica.  Jednostavnije rečeno, CERN proučava najsitnije čestice u Svemiru. Kako bi ovaj zadatak obavili uspješno, naučnici u CERNU su konstruisali neke od najsofisticiranijih uređaja, uključujući i svjetski poznati Large Hadron Collider (LHC).

CERN se nalazi na granici između Francuske i Švicarske. Dizajniran je da otkrije tajne svemira dočaravajući uslove koji su se desili odmah nakon Velikog praska.

Large Hadron Collider (LHC) je glavna i najpoznatija komponenta CERN-a. On je najveći svjetski akcelerator čestica koji se nalazi u kružnom tunelu dugačkom 27 kilometara, zakopanom 175 metara ispod zemlje. U njemu se nalazi 9.300 magneta koji se hlade pomoću 10.080 tona tekućeg dušika, te dodatno tekućim helijem. U njemu se svake sekunde desi 600 miliona sudara čestica koje stvaraju temperaturu 100.000 puta topliju od temperature u središtu Sunca.

Ogromnu količinu podataka koju LHC generiše analizira sofisticirani superkompjuterski sistem koji se sastoji od nekoliko desetina hiljada povezanih računara. Svaki veliki eksperiment stvori dovoljnu količinu informacija da se pohrane na 100.000 dual-layer DVD-ova.

Danas, 20. država upravlja CERN-om. Te zemlje dijele odgovornost za financiranje, a također imaju i prednost prilikom korištenja njegovih brojnih objekata i laboratorija. Druge zemlje imaju status partnera, ali i one mogu koristiti CERN-ove laboratorija za eksperimente i istraživanja.

 

1. Međunarodna svemirska stanica (ISS)

ISS

Laboratorija koja se nalazi na visini od oko 390 kilometara iznad zemljine površine

Međunarodna svemirska stanica (International Space Station (ISS)) je laboratorija koja se nalazi na visini od oko 390 kilometara iznad zemljine površine, tačnije u niskoj orbiti.

ISS je zajednički projekat 6 svemirskih agencija iz 6 država, a trenutno podržava istraživače iz 16 zemalja. Od 2000. godine na ISS-u se rotira posada koja obično pristiže u ovu laboratoriju američkim ili ruskim space shuttle-om i ostaje na zadatku 6 mjeseci.

Jednostavno provdeći vrijeme u orbiti, astronauti otkrivaju puno više o tome kako ljudi mogu živjeti i raditi u svemiru. Ali ISS nudi mnogo više. Ova laboratorija pruža jedinstvenu platformu za obavljanje naučnih istraživanja koja se ne mogu obaviti ni na jedan drugi način. Primarna područja istraživanja su astrobiologija, astronomija, istraživanje medicine i nauke o životu u Svemiru, generalno fizika, nauka o materijalima i meteorologija.

Zahvaljujući samom ISS-u, ljudi su šetali po Svemiru ukupno 168 puta, odnosno više od 1.061 sati, ili više od 44 dana (podatak iz juna, 2013).

Preporučujemo: Top 10 stvari koje smo naučili od Chris Hadfielda o životu u Svemiru

Pratite nas:

Moglo bi vam se svidjeti i...

Sponzorisani sadržaj

loading...

Tagovano kao: , ,