5 Legendarnih izuma (za koje njihovi izumitelji nisu dobili zasluge)

Novi dokazi i istorijske činjenice nam govore o tome kako su mnogi izumi koji su promijenili svijet pripisani pogrešnim ljudima. Baš kao i danas, i u prošlosti se ‘ratovalo’ na sudovima, patente je prijavljivao onaj ko je imao novac ili utjecaj, i tako uzimao zasluge za izume koji su izumljeni mjesecima, pa čak i godinama prije. Sam Nikola Tesla je izumio pregršt izuma koji su proslavili druge ljude, ali s obzirom da je ta lista poprilično dugačka, njoj ćemo uskoro posvetit poseban članak.

“Nije mi žao što su ukrali moje ideje, već što nisu imali svoje.” – Nikola Tesla

 

5. Fotografija

fotoaparat

Daguerreov fotoaparat

Pripisuje se: Louis Daguerre

Zasluga za izum fotografije 1839. godine pripisuje se francuskom umjetniku i (kasnije) fotografu Louisu Daguerreu, koji je do danas ostao poznat kao “otac fotografije.”

No, istorijske činjenice kažu da je francuski naučnik koji je živio u Brazilu, Louis Florence, koristio prvi fotoaparat čak šest godina prije Daguerrea. On je čak imao i riješen problem fiksiranja slika, problem koji je “oca fotografije” mučio godinama. Florence je svoje slike nazvao fotografijama, ali, s obzirom da nisu viđene u Evropi, nisu ni privukle pažnju javnosti. Stoga su prve fotografske snimke, poznate kao “dagerotipije” ušle u istoriju i proglašene prvim fotografijama, a Louis Daguerre prvim fotografom na svijetu.

 

4. Telefon

Alexander Graham Bell i njegov telefon

Alexander Graham Bell i njegov telefon

Pripisuje se: Alexander Graham Bell

Alexander Graham Bell je bio ugledni naučnik, izumitelj, inženjer i inovator kojem se pripisuju zasluge za izum prvog praktičnog telefona, i prve govorne poruke poslane ‘preko žice’. Bell je do svog otkrića došao 1857. godine, a američki patent je dobio 7. marta 1876. godine. Tri dana kasnije, poslao je “prvu telefonsku poruku.”

Najmanje četiri godine prije Bella, Amerikanac talijanskog porijekla Antonio Meucci je radio na prijenosu govora putem električne energije. On je čak i ‘podnio obavijest’ o patentiranju svog izuma, prvog telefona, 1871. godine, ali nije mogao pribaviti 250 dolara potrebnih za sami patent. Meucci jednostavno nije imao novca, a ni sreće, jer je jedan od ljudi koji su ga podupirali izgubio patent, a također nije bio ni blizu poznat kao Bell, koji je imao veliku komercijalnu podršku.

Bellova kompanija se kasnije sukobila na sudu sa suparničkom Globe Telephone Company koja je bila Meuccijev pokrovitelj. Nakon dugog sudskog spora, sud je presudio u korist Bella jer je ovaj ipak imao patent, iako je u presudi navedeno da je Meucci bio prvi koji je “prenio govor mehaničkim putem pomoću žičanog telefona.”

 

3. Teleskop

Galileov teleskop

Galileov teleskop

Pripisuje se: Galileo Galilei

Niko ne može reći sa sigurnošću ko je izumio prvi teleskop, ali zasluge se obično pripisuju talijanskom matematičaru, fizičaru, izumitelju i astronomu Galileo Galileju, poznatom kao “ocem moderne opservacione astronomije”, “ocem moderne fizike”, “ocem nauke”, kao i “ocem moderne nauke”.

Iapk, većina istoričara se slaže da je teleskop izumio Hans Lippershey, optičar iz Middelburga u Nizozemskoj.  On je podnio zahtjev za patent u Nizozemskoj 1608. godine, ali je odbijen jer se ‘proizvod mogao previše lako sastaviti da bi se smatrao izumom’. Kada je do Italije stigla vijest da se Lippershey uputio ka Veneciji da proda svoje teleskope, Galileo je brzo napravio vlastiti teleskop i na taj način osigurao novac, kao i svoje mjesto u istoriji i istaknutu karijeru u astronomskom promatranju i istraživanju.

 

2. Prvi let (prvi avion)

Replika Richard Pearseovog aviona

Replika Richard Pearseovog aviona

Pripisuje se: Braća Wright

Orvillu i Wilburu Wrightu, poznatijim kao braća Wright, se pripisuje izum prvog aviona, kao i prvi uspješan kontrolisani let.

Istina je ipak malo drugačija. U martu 1902. godine, Richard Pearse, farmer i izumitelj sa Novog Zelanda je u svom avionu letio oko 320 metara prije nego se zabio u živicu. Ovaj daleko manje poznati eksperiment leta se dogodio mjesecima prije slavnog leta braće Wright. Sam Pearse nije bio željan publiciteta, pa se nikada nije ni borio da dobije zaslugu, a također nije imao ni sredstava da dalje unaprijedi svoj izum. (Naslovna slika: avion braće Wright)

 

1. Sijalica

Edisonova sijalica

Edisonova sijalica

Pripisuje se: Thomas Edison

Kada se postavi pitanje “koji je izumio sijalicu”, većina ljudi će bez razmišljanja reći Thomas Edison. Međutim, on je samo radio na prethodnim izumima, a istoričari procjenjuju da je prije njega više od dvadeset izumitelja radilo na stvaranju i oblikovanju sijalice. No, istina je, Edisonova verzija je bila najučinkovitija.

Od ranih 1800-ih, izumitelji su tražili razne načine  da pretvore električnu energiju u svjetlo. Sir Humphry Davy, engleski liječnik, uspješno je napravio sijalicu još 1801. godine, ali nažalost, nikada nije uspio stvoriti svjetlost koja je trajala više od nekoliko minuta.

Hiram Maxim, izumitelj kojem se pripisuju izumi poput prvog prenosivog mitraljeza (Maxim gun), mišolovke, pegle za kosu i parne pumpe, bio je prvi čovjek koji je riješio glavnu manu sijalica – pregorijevanje. Ali Edison je uskoro došao do još bolje ideje – iz sijalice je isisao kisik i u njoj je ostao vakum. Kada je počela komercijalna proizvodnja Edisonovih sijalica koje su mogle goriti i duže od 40 sati, na svakoj je pisalo “Edison”, pa su tako sijalice i postale izum koji se i dan danas veže za njegovo ime.

Pratite nas:

Moglo bi vam se svidjeti i...

Sponzorisani sadržaj

loading...

Tagovano kao: , ,